Gen ACTN3 – czy Twój organizm ma predyspozycje do siły czy wytrzymałości?

Dlaczego niektóre osoby bardzo szybko budują mięśnie i osiągają świetne wyniki w sportach siłowych, podczas gdy inne lepiej radzą sobie w sportach wytrzymałościowych, takich jak biegi długodystansowe?

Jednym z czynników, który może wpływać na te różnice, jest gen ACTN3. To właśnie on decyduje o tym, jak funkcjonują Twoje włókna mięśniowe i jakie predyspozycje sportowe może mieć Twój organizm.

Czym jest gen ACTN3?

Gen ACTN3 koduje białko o nazwie α-aktynina-3, które występuje w szybkokurczliwych włóknach mięśniowych. Włókna te odpowiadają za generowanie dużej siły w krótkim czasie.

Obecność lub brak tego białka może wpływać między innymi na:

• siłę i dynamikę mięśni,
• zdolność do krótkotrwałego wysiłku o wysokiej intensywności,
• predyspozycje do sportów siłowych lub wytrzymałościowych.

Dlatego gen ACTN3 często nazywany jest „genem sportowca”.

Sprinter czy maratończyk – jak gen ACTN3 wpływa na trening?

Warianty genu ACTN3 wpływają na proporcje włókien mięśniowych:

• włókna szybkokurczliwe – odpowiadają za siłę i szybkość,
• włókna wolnokurczliwe – odpowiadają za wytrzymałość.

Na tej podstawie można wyróżnić dwa główne profile wysiłkowe.

Predyspozycje sprinterskie

Osoby posiadające aktywną formę białka α-aktyniny-3 często mają większą przewagę włókien szybkokurczliwych.

Predysponuje to do sportów takich jak:

• podnoszenie ciężarów,
• crossfit,
• sprinty i biegi krótkodystansowe,
• sporty siłowe i dynamiczne.

Tego typu organizm zwykle:

• łatwiej buduje masę mięśniową,
• generuje większą siłę w krótkim czasie,
• lepiej reaguje na trening siłowy.

Predyspozycje wytrzymałościowe

U części osób białko α-aktynina-3 nie jest produkowane. Nie oznacza to gorszych predyspozycji sportowych – wręcz przeciwnie.

Osoby takie często mają przewagę włókien wolnokurczliwych, które sprzyjają sportom wytrzymałościowym:

• biegom długodystansowym,
• kolarstwu,
• triathlonowi,
• długotrwałym treningom cardio.

Mięśnie tego typu organizmu:

• efektywnie wykorzystują energię,
• lepiej radzą sobie z długotrwałym wysiłkiem,
• szybciej się regenerują.

Dlaczego warto poznać swój wariant genu ACTN3?

Wiedza o predyspozycjach genetycznych może pomóc lepiej dopasować rodzaj treningu do możliwości organizmu.

Badanie genu ACTN3 może pomóc między innymi w:

• dopasowaniu treningu siłowego lub wytrzymałościowego,
• lepszym planowaniu regeneracji organizmu,
• zwiększeniu efektywności treningów,
• lepszym wykorzystaniu naturalnych predyspozycji sportowych.

Odpowiednio dopasowany trening zwiększa nie tylko efekty, ale również motywację do regularnej aktywności fizycznej.

Źródło naukowe: Kikuchi N., Nakazato K. Effective utilization of genetic information for athletes and coaches: focus on ACTN3 R577X polymorphism. J Exerc Nutrition Biochem. 2015.